Menu

Buurtverhaal:

Heliporters part 1: Marjolein Kooistra (2016)

Tom de Leeuw
Gepubliceerd op 7 februari 2016

Januari 2016

In het kader van het leren kennen van de bewoners van Heliport in het heden en verleden, bracht mijn eerste tocht me bij een trouwe bewoonster die al sinds 1982 op deze plek tegen het hart van de stad woont. Het vinden van de juiste huisnummers blijkt ook nu weer een hele onderneming. We zijn Marjolein Kooistra (55) al bij de start van onze eerste bewonersbijeenkomst tegengekomen. Ze had onze aankondiging gelezen en kwam even een kijkje nemen bij deze 'nieuwelingen'. Sindsdien heeft ze zich op eigen initiatief ontpopt tot 'persvoorlichter' van Heliport, 'Poort naar Noord', een taak die haar op het lijf geschreven is. Ze werkt al sinds 1982 op de Erasmus Universiteit Rotterdam, waar ze begonnen is als documentalist na haar opleiding 'bibliotheek en documentatie' in Den Haag. Hier werkt ze nu nog steeds, inmiddels als communicatieadviseur en persvoorlichtster van de Faculteit der Sociale Wetenschappen. Kennisopslag- en verspreiding is aan haar dus wel toe te vertrouwen! Ze is ook één van die bewoners die het geheugen vormen van ontwikkelingen in en rond Heliport.

Na haar jeugd in het dorpje Vlist op 30 kilometer ten oosten van Rotterdam heeft ze na haar schoolcarrière in achtereenvolgens Schoonhoven, Gouda en Den Haag als begin twintiger voet aan wal gezet in de stad Rotterdam. Na een bezoek bij de kapper las ze in 1983 een advertentie van Kok Beheer BV in het AD over een stel (154) 'luxe appartementen' middenin in de stad. Buiten haar werkplek en het centrum van de stad was Rotterdam haar toen nog vrijwel onbekend terrein. De aansprekende afbeeldingen van de appartementen deden haar meteen besluiten om een gok te wagen zonder nog op andere plekken te gaan kijken. Wegens de economische crisis en een hoge hypotheekrente in die tijd kreeg de eigenaar van de woningen in het Heliportcomplex een deel van de woningen niet meer verkocht. Het was de bedoeling dat er een hoger opgeleid publiek kwam wonen. Een tijdelijk contract bij de universiteit maakte genoeg indruk om in februari 1984 haar intrek te nemen in een woning in de Gravin Adelastraat, al verdiende ze eigenlijk net niet genoeg.

Al snel voelde ze zich thuis door het intieme dorpskarakter en ze raakte ook vlot betrokken bij het complex, vooral toen de huren omhoog dreigden te gaan. Subsidies van het toenmalige ministerie van Volkshuisvesting om de verhuurbaarheid van verschillende wooncomplexen in het hele land te behouden, werden stopgezet en de eigenaar van Heliport – toen Delta Lloyd – wilde zijn inkomsten behouden. De huurders in het complex hadden ineens een gemeenschappelijk belang om zich te organiseren. Er is midden jaren tachtig een eigen belangenorganisatie opgericht en er ontstonden verschillende commissies, zoals een 'gezelligheidscommissie', een club die een buurtkrant uitbracht en een commissie straatinrichting waarbinnen Marjolein zelf actief is geworden. Dit was nog een tijd waarin samen uitstapjes gedaan werden naar steden als Keulen en Antwerpen. In 1985 vond ook een 'Tropical Night' Heliportfeest in de Gravin Adelastraat plaats. Later ontstond er een commissie voor kinderactiviteiten: de 'Helikids'. Subsidies van de deelgemeente Noord en een eigen bijdrage aan de huurdersvereniging maakten deze verschillende initiatieven financieel mogelijk. De kopers hadden een eigen belangenorganisatie en vierden hun feesten in de Graaf Balderikstraat. Deze 'gescheiden werelden' kwamen in 1991 samen in een overkoepelend orgaan: Heliport Bewoners Belangen (HBB).

De jaren negentig waren ook een periode met problemen op het vlak van veiligheid en leefbaarheid. Er waren vaak auto-inbraken in de parkeergarage die in de eerste jaren nog niet omheind was. Haar Opel Kadet is toen ook een keer gebruikt voor joyriding. Tussen 1993 en 1995 is de omheining van de garage alsnog een feit geworden. Daarnaast hadden bewoners in die tijd last van harddrugsdealers, -verslaafden en zwervers die gebruik maakten van de vele beschutte hoekjes en gaten in het complex. De buitenruimte liet ook te wensen over, zoals een vervuilde Rotte en slecht onderhouden openbaar groen. In die tijd werd het huisvuil van de bewoners gewoon aan het binnenplein gezet. Elke dinsdag was het een “vuilnisbelt” in haar herinnering. Vuilniszakken werden opgespaard op het balkon en een tijdje was er ook muizenoverlast. Vanuit haar betrokkenheid bij de commissie straatinrichting binnen de huurdersvereniging, kwam ze binnen de HBB in de commissie 'schoon, heel en veilig' die in 2000 werd opgericht. Deze commissie heeft zich vooral beziggehouden met maatregelen rond de buitenruimte, zoals het verbeteren van de verlichting in het complex en een beter systeem voor het aanbieden van huisvuil. Pas rond 2009/2010 kwamen de ondergrondse containers. Ook hebben er vanuit de toenmalige eigenaar – Nieboer Gemako – maatregelen plaatsgevonden om inbraken te voorkomen. In de Gravin Adelastraat is er bijvoorbeeld een hekwerk voor de bergingen gekomen. Bij de gemeente is nog tevergeefs een poging gedaan om een eigen sociale huismeester te krijgen.

De huurwoningen zijn in de loop der jaren verschillende keren van eigenaar gewijzigd. Steeds meer huurwoningen zijn ook alsnog verkocht. De huurdersvereniging is een jaar of tien geleden opgeheven door het ontbreken van bestuurders. Marjolein is in de tussentijd zelf ook verhuisd naar een ander appartement aan de Stroveer om dit in 2002 alsnog te kopen. Ze kijkt nu vanuit haar woonkamer uit over het grasveld, de Luchtsingel, het oude Shellgebouw en in de verte zelfs het nieuwe station. Ze kan zich laven aan een zee aan stadslichtjes en oude en nieuwere architectuur, maar nog steeds met de gemoedelijkheid en rust die ze er al sinds midden jaren tachtig ervaart. Ondanks de problemen in de jaren negentig heeft ze zichzelf nooit onveilig gevoeld. Vanaf het moment dat ze de poort aan de noord- of zuidkant doorliep, voelde ze zich altijd meteen thuis. De veiligheid is in haar ogen echter nog wel een punt van aandacht. Meer verlichting en het minder weggestopt maken van trappenhuizen zouden in haar optiek al kunnen helpen. Maar ook het sociale aspect is voor haar van groot belang.

De mate van betrokkenheid is in de ogen van Marjolein bepalend in de beleving van het complex. In de begintijd was deze sociale betrokkenheid onder kopers en huurders groot. Veel mensen kwamen er ongeveer in dezelfde periode wonen, waardoor onderlinge contacten makkelijk konden groeien. Inmiddels is deze sociale samenhang in haar ogen minder geworden. Een deel van de oudgedienden is in de loop der jaren verhuisd. En sommige vroegere actieve leden zijn gestopt met hun activiteiten in het complex, omdat ze andere bezigheden kregen en het animo van medebewoners afnam. Ook zijn er voor bewoners minder redenen om actief te zijn. Een gemeenschappelijke doel ontbreekt en ze voelen zich soms in de steek gelaten door een zich terugtrekkende overheid. Toch gelooft ze dat sociale betrokkenheid nog steeds in het DNA van de Heliporters zit. Ze wijst op nieuwe vormen van buurtactivisme, zoals via Facebook en What's App. Deze nieuwe vormen van sociale verbondenheid zouden wat haar betreft ook weer wat meer mogen leiden tot ontmoeting binnen het complex. Ze verhaalt over een bewoonster die ze enkele jaren geleden toevallig leerde kennen op een feestje van een buurvrouw. Ze zijn samen gaan sporten en eten sindsdien nog steeds wekelijks bij elkaar. Deze contacten met andere bewoners dragen in haar beleving bij aan een prettig gevoel binnen Heliport.

Marjolein koestert deze contacten maar heeft zich nooit alleen blindgestaard op het eigen complex. Ontwikkelingen in de omliggende buurt hebben ook altijd haar interesse gehad. Zo is ze bijvoorbeeld betrokken geweest bij een commissie voor de bouw van de huidige spoortunnel die in de loop van de jaren negentig het oude 'luchtspoor' heeft vervangen. En de laatste jaren leerde ze via overleggen over de Randstadrail en ook het ZOHO-initiatief in het Zomerhofkwartier nieuwe mensen kennen van de omliggende flats in de buurt. Ook speelde ze mee in het toneelstuk 'De Komst van Xia' op het dak van de Hofbogen in de zomer van 2013. Haar nieuwsgierigheid heeft haar altijd op nieuwe plekken gebracht. Ze heeft weleens overwogen om te verhuizen, maar nergens kon ze de prettige kenmerken van het wonen in Heliport voldoende terugvinden. De opgebouwde sociale contacten en dingen die ze bereikt hebben, bleken haar ook na al die jaren nog te veel waard om deze plek te gaan verlaten.

Regelmatig zal ze op 'throwback Thursday' een foto uit de oude doos presenteren op de website. Een goede reden voor haar om het eigen Heliportarchief weer eens een keer op te schonen. En ze doet daarbij een oproep aan anderen om ook eens in de schoenendoos te kijken voor oude foto's, artikelen en andere herinneringen aan het rijke Heliportverleden en haar bewoners. Onze 'opgeruimde' bibliothecaris en betrokken bewoonster: Marjolein Kooistra.

Reacties

Nico 25 november 2016
Ga zo door ;-)
Ariane 22 augustus 2016
Super leuk!
Marloes 11 februari 2016
Leuk en interessant verhaal Tom & Marjolein! :)


Bekijk alle verhalen in je buurt »